بررسی کامل پیکاپ نیسان Z۹؛ رقیب جدید هایلوکس تو راهه؟

وقتی صحبت از آفرود حرفه‌ای و پیکاپ‌های سایز متوسط،بزرگ در سال ۱۴۰۵ می‌شود، دیگر نمی‌توان صرفاً با یک شاسی نردبانی سنگین و موتور پرحجم تنفس طبیعی در بازار رقابت کرد. نیسان Z9 دقیقاً پاسخی به همین تغییر پارادایم است؛ پیکاپی که تلاش کرده تا مرز بین کاربری خشن بیراهه‌نوردی و دینامیک رانندگی مدرن را از بین ببرد.

در تیم بررسی «ایران بست»، این بار از کلی‌گویی‌های رایج فاصله می‌گیریم تا ببینیم در زیر پوسته این غول ژاپنی دقیقاً چه می‌گذرد. آیا سیستم تعلیق جدید و پیشرانه هیبرید،توربو می‌توانند در شرایط پرفشار و دمای بالای کویر دوام بیاورند؟ در این مقاله، نیسان Z9 را از منظر سینماتیک تعلیق، بازدهی حرارتی موتور و معماری شاسی تحلیل می‌کنیم.

معماری شاسی؛ وداع با پیچش‌های ساختاری

اولین چیزی که در کالبدشکافی نیسان Z9 جلب توجه می‌کند، بازطراحی کامل شاسی نردبانی (Ladder Frame) آن است. نیسان در این پلتفرم از ساختار جعبه‌ای کامل (Fully Boxed Frame) بهره برده که در آن، بیش از ۶۰ درصد پروفیل‌های طولی و عرضی از فولادهای با مقاومت فوق‌بالا (UHSS) با گرید ۹۸۰ مگاپاسکال ساخته شده‌اند.

این ارتقای متریال، مقاومت پیچشی شاسی را نسبت به نسل‌های قبل (مثل ناوارا) تا ۲۸ درصد افزایش داده است. نتیجه این استحکام در دنیای واقعی چیست؟ وقتی در مسیرهای صخره‌ای دچار تقاطع محوری (Cross،axle) می‌شوید و دو چرخ به صورت قطری در هوا معلق می‌مانند، شاسی کمترین میزان اعوجاج را تجربه می‌کند. این یعنی درهای خودرو به راحتی باز و بسته می‌شوند و قطعات تریم داخلی کابین در درازمدت به صدا نمی‌افتند.

پیشرانه و انتقال قدرت؛ توربو در کنار الکترونیک

قلب تپنده نیسان Z9 یک شاهکار مهندسی است: موتور ۳.۰ لیتری V6 توئین توربو (از خانواده ارتقایافته سری VR) که با یک سیستم هیبرید خفیف (MHEV) ۴۸ ولتی یکپارچه شده است.

• راندمان حجمی و توربوها: استفاده از توربوشارژرهایی با پره‌های تیتانیومی و اینترکولرهای آب‌خنک (Water،to،Air)، مسیر هوای ورودی را به شدت کوتاه کرده است. این طراحی، پدیده لگ (تأخیر) توربو را به حداقل می‌رساند.
• سیستم BSG: ژنراتور استارتر تسمه‌ای (Belt،driven Starter Generator) در سیستم ۴۸ ولتی، علاوه بر تامین برق ادوات، وظیفه پر کردن گشتاور (Torque Fill) در دورهای زیر ۱۵۰۰ RPM را بر عهده دارد.
• خروجی نهایی: قدرت ۳۸۰ اسب بخار و گشتاور ۵۵۰ نیوتن‌متر.

گشتاور ۵۵۰ نیوتن‌متری از دور موتور ۱۷۰۰ تا ۴۰۰۰ به صورت خطی در دسترس است. برای انتقال این حجم از نیرو، نیسان با شرکت ZF آلمان همکاری کرده و یک گیربکس ۹ سرعته اتوماتیک با مبدل گشتاور (Torque Converter) بهینه‌شده را روی Z9 نصب کرده است. کلاچ قفل‌شونده (Lock،up Clutch) در این گیربکس بسیار سریع درگیر می‌شود تا در سراشیبی‌های تند، ترمز موتوری (Engine Braking) بدون هدررفت نیرو به چرخ‌ها منتقل شود.

سینماتیک تعلیق و سیستم انتقال قدرت (4WD)

بزرگ‌ترین تغییر پارادایم در نیسان Z9، حذف فنرهای شمش (Leaf Springs) در محور عقب و جایگزینی آن با سیستم تعلیق چند اتصالی (Multi،Link) است.

محور عقب حالا از ۵ بازوی کنترلی (۵،Link) به همراه یک میله پانارد (Panhard Rod) قطور برای مهار حرکات عرضی دیفرانسیل بهره می‌برد. فنرهای لول (Coil Springs) با نرخ نوسان متغیر (Progressive Rate) به گونه‌ای کالیبره شده‌اند که نوسانات فرکانس بالای جاده را جذب کنند، اما در مواجهه با ضربات شدید (مثل فرود از روی یک پله خاکی) مانع از Bottom،out (کوبش کمک به شاسی) شوند. این سیستم، جرم فنربندی‌نشده (Unsprung Mass) را کاهش داده و هندلینگ خودرو را در سرعت‌های بالا به طرز چشمگیری ارتقا می‌دهد.

سیستم چهارچرخ محرک:

سیستم 4WD در این پیکاپ از یک ترنسفر کیس (جعبه دنده کمکی) با ضریب دنده سنگین (Low،Range) برابر با ۲.۷۲:۱ استفاده می‌کند. ترکیب این ضریب با ضریب دنده یک گیربکس و ضریب دیفرانسیل (Crawl Ratio)، عددی حدود ۵۰:۱ را در اختیار راننده می‌گذارد که برای صخره‌نوردی با سرعت مورچه، فوق‌العاده است. قفل دیفرانسیل الکترومغناطیسی عقب (E،Locker) به صورت استاندارد در مدار قرار دارد.

معماری کابین و ارگونومی کنترلرها

کابین نیسان Z9 ترکیبی از متریال با دوام (Heavy،Duty) و تکنولوژی مدرن است. عایق‌بندی آکوستیک با شیشه‌های دوجداره (Acoustic Glass) در درهای جلو، نویز باد و تایرها را در سرعت‌های اتوبانی به شدت کاهش داده است.

در مرکز داشبورد، مانیتور ۱۲.۳ اینچی به سیستم پردازشگر اسنپ‌دراگون نسل جدید مجهز است که تاخیر لمسی را به صفر رسانده. اما نکته جذاب برای رانندگان آفرود، حفظ کلیدهای فیزیکی کلیدی (شامل قفل دیفرانسیل‌ها، کنترل پایداری، تنظیمات تهویه و انتخابگر حالت‌های رانندگی) به صورت دکمه‌های پیانویی است. در تکان‌های شدید مسیر، استفاده از کلید فیزیکی نه یک انتخاب، بلکه یک الزام ایمنی است.

دوربین‌های ۳۶۰ درجه سیستم رزولوشن بالایی دارند و با ترکیب داده‌های لیدار، تصویری سه‌بعدی و شفاف از زاویه زیر چرخ‌های جلو (Transparent Hood) ارائه می‌دهند که برای قرار دادن دقیق تایر روی سنگ‌ها کاربردی حیاتی دارد.

جدول مقایسه‌ای مشخصات فنی (سال ۱۴۰۵)

برای درک بهتر جایگاه فنی، نیسان Z9 را با بازیگران اصلی بازار مقایسه کرده‌ایم:

تحلیل مقایسه‌ای:

همان‌طور که اعداد نشان می‌دهند، نیسان در شتاب و دینامیک رانندگی برتری مطلق دارد. با این حال، اگر قصد خرید یک خودروی همه‌جارو اما بدون فضای بار باز را دارید، معماری شاسی مستقل در تانک ۳۰۰ نیز عملکرد آفرودی مشابهی با کابینی کاملاً ایزوله‌تر ارائه می‌دهد. همچنین برای کسانی که بودجه بی‌حدومرز دارند و تکنولوژی‌های پیشرفته‌تری مثل سیستم تعلیق هیدرولیک هوشمند را می‌طلبند، لئوپارد ۸ رقیبی است که مرزهای مهندسی را جابه‌جا کرده است. اما اگر کاربری شما بیشتر شهری و جاده‌ای است و صرفاً به فرم بدنه شاسی‌بلندها علاقه دارید، گزینه‌های پلاگین‌هیبرید مثل راکس ۰۱ سواری بسیار نرم‌تر و استهلاک کمتری خواهند داشت. برای نگاهی به آینده خودروهای برقی نیز فولکس‌واگن ID Era 5X یک بنچمارک عالی است.

کی نیسان Z9 بخره، کی نخره؟

تصمیم‌گیری برای خرید ماشینی در این کلاس قیمتی و ابعادی نیازمند بررسی دقیق سبک زندگی است.

نیسان Z9 برای شما ساخته شده اگر:

۱. هر ماه حداقل یک یا دو برنامه طبیعت‌گردی جدی (نه فقط رفتن به ویلای شمال) دارید.

۲. نیاز به حمل تجهیزات حجیم مثل دوچرخه کوهستان، موتور کراس یا لوازم کامل کمپینگ دارید.

۳. از سواری خشک پیکاپ‌های سنتی خسته شده‌اید و دنبال راحتی یک شاسی‌بلند در قالب یک وانت هستید.

۴. اصالت برند و دوام قطعات برایتان از آپشن‌های نورپردازی داخل کابین مهم‌تر است.

دور این ماشین را خط بکشید اگر:

۱. جای پارک مناسبی ندارید. طول این خودرو بیش از ۵.۳ متر است و پارک کردن آن در خیابان‌های شلوغ شهر یک چالش واقعی است.

۲. مصرف سوخت برایتان یک فاکتور تعیین‌کننده است.

۳. صرفاً به خاطر ظاهر خشن ماشین قصد خرید دارید اما هیچ‌وقت از مسیرهای آسفالت خارج نمی‌شوید (در این صورت با همین بودجه می‌توانید کراس‌اوورهای بسیار لوکس‌تر و نرم‌تری بخرید).

نتیجه‌گیری

نیسان Z9 یک جهش فنی قابل احترام در کلاس پیکاپ‌هاست. مهندسان نیسان به جای تمرکز صرف بر ظرفیت باربری، روی «کیفیت سواری» و «گشتاور در دور پایین» قمار کرده‌اند؛ قماری که حداقل روی کاغذ و تست‌های فنی برنده‌اند. اگر به دنبال پیکاپی هستید که از لحاظ سینماتیک تعلیق به تکامل رسیده باشد و در عین حال قدرت عبور از سخت‌ترین مسیرهای سنگلاخی را با اتکا به گشتاور ۵۵۰ نیوتن‌متری موتور توئین‌توربو داشته باشد، Z9 در حال حاضر یکی از منطقی‌ترین انتخاب‌های بازار در سال ۱۴۰۵ است.

شما به عنوان یک علاقه‌مند به خودروهای دو دیفرانسیل، عملکرد یک پیکاپ هیبرید،توربو را در بلندمدت چگونه ارزیابی می‌کنید؟ نظرات فنی خود را در بخش کامنت‌ها با ما و دیگر خوانندگان «ایران بست» به اشتراک بگذارید.

سوالات متداول

آیا تعلیق چند اتصالی (Multi-Link) نیسان Z9 در باربری‌های سنگین دچار افت ارتفاع (Sag) می‌شود؟

بله، به دلیل استفاده از فنر لول به جای شمش، اگر ظرفیت باربند به محدوده نهایی 850 کیلوگرم نزدیک شود، افت ارتفاع در محور عقب محسوس‌تر از پیکاپ‌های سنتی خواهد بود. این خودرو برای بارهای نقطه‌ای سنگین بهینه‌سازی نشده است.

عملکرد سیستم MHEV ۴۸ ولتی در عبور از آب (Wading) چگونه است؟

نیسان عمق غوطه‌وری مجاز (Wading Depth) این خودرو را 800 میلی‌متر اعلام کرده است. تمام اتصالات سیستم ۴۸ ولتی، شامل باتری لیتیوم-یون کوچک آن که در کابین زیر صندلی عقب تعبیه شده، دارای استانداردهای عایق‌بندی IP67 هستند و در عبور از رودخانه‌های استاندارد دچار مشکل اتصال کوتاه نخواهند شد.

۳. تفاوت اصلی گیربکس ZF این مدل با نسخه‌های قبلی چیست؟

اضافه شدن پمپ روغن الکتریکی به گیربکس. این پمپ اجازه می‌دهد در زمان‌هایی که سیستم استارت/استاپ موتور را در ترافیک خاموش می‌کند، فشار روغن داخل گیربکس حفظ شود؛ بنابراین با فشردن پدال گاز، گیربکس بدون تقه و با سرعت میلی‌ثانیه‌ای درگیر می‌شود.

۱. آیا نیسان Z9 برای مصارف باربری و تجاری مناسب است؟

راستش را بخواهید، نه کاملاً. سیستم تعلیق فنر لول عقب برای راحتی سرنشینان طراحی شده است. اگر قصد دارید هر روز یک تن بار سیمان یا آهن جابجا کنید، بهتر است سراغ گزینه‌هایی با فنر شمش (مثل نیسان پیکاپ‌های قدیمی یا نسخه‌های پایه تویوتا) بروید. Z9 یک پیکاپ «لایف‌استایل» است.

 

۲. سیستم هیبرید خفیف در نیسان Z9 چه کاربردی دارد؟

این سیستم قرار نیست ماشین را در حالت تمام برقی حرکت دهد. وظیفه سیستم ۴۸ ولتی این است که در هنگام شتاب‌گیری اولیه به موتور بنزینی کمک کند (تا لگ توربو یا همان تاخیر اولیه از بین برود) و سیستم استارت/استاپ را در ترافیک‌ها نرم‌تر اجرا کند که در نهایت باعث کاهش مصرف سوخت می‌شود.

 

۳. برای آفرود، Z9 بهتر است یا تویوتا هایلوکس؟

این یک رقابت میلی‌متری است. هایلوکس به دلیل سادگی مکانیکی و جان‌سختی بی‌رقیبش در بلندمدت کم‌دردسرتر است. اما Z9 در عبور از موانع تکنولوژیک‌تر عمل می‌کند و مهم‌تر از همه، بعد از یک روز کامل آفرود، در مسیر برگشت به خانه سواری بسیار راحت‌تری را به شما ارائه می‌دهد که خستگی را از تنتان در می‌کند. انتخاب بین این دو، انتخاب بین سنت و مدرنیته است.